Moedernacht: een gezellige bijeenkomst met serieuze noten
Op zaterdag 8 mei organiseerde het COS Limburg met de hulp van vele vrijwilligers voor de tweede keer ‘Moedernacht’, een evenement waarbij wordt stilgestaan bij millenniumdoel 5: verbetering van de gezondheid van moeders wereldwijd. Al om 18.30 stonden de eerste bezoekers voor de deuren, die officieel pas om 19.00 uur open gingen. Binnen een paar minuten was het een gezellige drukte in de ontvangsthal van Kumulus.
De mannen en vrouwen van Koor Kwimba Zabula openden de avond met hun liederen uit zuidelijk Afrika. Ondertussen schepten de mensen van Stichting Ariana tientallen bordjes vol met Afghaanse hapjes. De organisaties die hun stand hadden opgetrokken in de ontvangsthal hadden over belangstelling niet te klagen. Vooral de stand van de Wereldwinkel waar ‘moederdagcadeaus met een hart’ werden verkocht, trok de aandacht. Ondertussen schoven de eerste zwangere vrouwen al aan bij diverse kunstenaars om hun buik te laten beschilderen. Vrolijke kunstwerken in felle kleuren sierden na afloop de ronde buiken.

Bekijk hier de foto's!

May all the Children
Het officiële programma, in de aula van Kumulus - waar al duizenden muziekschoolleerlingen hun talenten lieten weerklinken - begon met het Moedernachtlied.  Het nummer werd geschreven door Leoni Jansen en kreeg de veelzeggende titel May all the Children. Zangeres Diana Olierook wist het gevoelige lied overtuigend te brengen.

100 jaar geleden
Daarna was de zaal een en al oor was voor de speech van wethouder Mieke Damsma (D66). Pas een maand wethouder, had ze zich al helemaal verdiept in het thema ‘veilig moederschap’. Damsma vertelde over honderd jaar geleden en het zware leven dat moeders toen leidden.  “Vrouwen deden zwaar werk in onveilige fabrieken. En ook thuis waren de omstandigheden verre van ideaal. Vaak leefde een heel gezin in een kleine ruimte. Zwangerschapsverlof duurde maximaal drie maanden.”

Schokkende cijfers
Na Damsma was het woord aan Willem-Jan Cuypers van de GGD Zuid-Limburg. Hij presenteerde de schokkende cijfers van nu: iedere minuut sterft er ergens ter wereld een vrouw tijdens haar zwangerschap of bevalling. De Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara staan er het slechtst voor, maar ook in de westerse wereld valt er volgens Cuypers nog een boel te verbeteren. Behalve met grafieken en tabellen ondersteunde de seksuoloog zijn verhaal met voorbeelden uit de praktijk. Samen met verloskundige Steffie Mooren van stichting Kumi Hospital bezocht hij Uganda, waar hij geconfronteerd werd met de moeilijke omstandigheden waarin moeders, die het geluk hebben in een ziekenhuis te kunnen bevallen, daar kinderen op de wereld zetten.

Somalië
Mohamed Nur Abucar, medisch analist in het Laurentiusziekenhuis in Roermond, sprak over de ondergeschikte positie van vrouwen in zijn thuisland Somalië. “De meeste vrouwen hebben geen enkele medische controle tijdens hun zwangerschap, hooguit van een familielid met ervaring. De druk op vrouwen om veel kinderen te krijgen is enorm. De weinige vrouwen die toegang hebben tot een ziekenhuis en daar een keizersnede moeten ondergaan, krijgen van de artsen te horen dat ze minimaal twee jaar moeten wachten met een nieuwe zwangerschap. Echter, haar man dreigt haar dan aan de kant te schuiven en een volgende vrouw te trouwen, waarop ze veel te snel weer zwanger wordt, met alle gevolgen van dien.” Nur Abucar hoopt dat er eindelijk een stabiele regering komt die of gratis gezondheidszorg voor iedereen beschikbaar maakt, of die er voor zorgt dat iedereen een inkomen kan verwerven en zodoende gezondheidszorg kan betalen.

Grote impact als vrouw sterft
Na de pauze maakte Rafael van Crimpen, directrice van de Academie Verloskunde Maastricht, zich boos over moedersterfte. De kennis en de kunde om moedersterfte te voorkomen is er, maar wordt in een groot deel van de landen niet toegepast. Van Krimpen werkt mee aan een ‘twinning project’ met een verloskundige in Sierra Leone. Samen met Afghanistan scoort Sierra Leone het slechts waar het gaat om moedersterfte, gemiddeld 1 op de 8 moeders sterft er tijdens de zwangerschap of vlak daarna. De gemiddelde levensverwachting bij de geboorte is er nauwelijks hoger dan 40 jaar.

Tekort aan vroedvrouwen
Volgens Van Crimpen is er wereldwijd een tekort van 350.000 vroedvrouwen. “Vroedvrouwen spelen een cruciale rol in de overlevingskansen van moeders. Moeders besteden hun inkomen veel beter dan vaders, namelijk aan voedsel en scholing van hun kinderen. Daarom heeft het een grotere impact als een vrouw sterft.” Van Crimpen sloot haar betoog af met optimisme: “Het aantal kinderen dat een vrouw krijgt, is gemiddeld wereldwijd afgenomen, onderwijs is verbeterd, meer meisjes gaan naar school. Nu is het zaak het probleem van moedersterfte wereldwijd op de kaart te zetten. We moeten niet onze kennis overdragen en dan weggaan, we moeten de trainers trainen, zodat zij de kennis weer door kunnen geven aan anderen.”

Seksuele voorlichting
Tot slot was het woord aan Olenka Hulsenboom en Lotte van Hout, tweedejaars geneeskundestudenten van studentenvereniging IFMSA. Zij zetten op een grappige manier een herkenbare situatie neer van een vijftienjarige jongen die op een schoolfeest een vijftienjarig meisje versiert. Ze belanden bij de jongen thuis en gaan met elkaar naar bed. Daarna vroegen de meiden aan het publiek wat er allemaal mis ging in het toneelstuk. Er bleek meer mis te zijn dan in eerste instantie gedacht; zo was de bewaarplek van het condoom (in een laars) niet goed en het jonge stel vergat naar de houdbaarheidsdatum te kijken. Hulsenboom, van Hout en andere leden van studentenvereniging IFMSA geven normaal gesproken voorlichting aan de onderbouw op middelbare scholen met hun programma dat ‘Het Voorspel’ heet. Een succesvol programma, vinden ze zelf, omdat leerlingen in hun lessen veel opener durven te zijn dan bij hun eigen docenten. Ze zouden graag een soortgelijk, aan de doelgroep aangepast voorlichtingsprogramma brengen op middelbare scholen, maar dat blijkt op veel weerstand te stuiten.

Wie is het snelst met een condoom?
Het lukte Hulsenboom en van Hout  na hun presentatie ook nog om zes vrijwilligers op het podium te krijgen die in groepjes van drie op de juiste manier zo snel mogelijk condooms af moesten rollen. Er werden heel wat moeilijke gezichten getrokken op het podium en er werd luid gejoeld vanuit de zaal. Wethouder Damsma, één van de vrijwilligers uit het winnende groepje, nam daarna nog even de microfoon. Zij beloofde de meiden zich voor het voorlichtingsprogramma op basisscholen in te gaan zetten.

Napraten
Terug in de ontvangsthal van Kumulus werd er nog lang nagepraat en geborreld. De laatste moederdagcadeautjes gekocht, de laatste handtekeningen gezet, de laatste donaties gedaan. Het was een gezellige en geslaagde avond. 

De Moedernacht werd mede mogelijk gemaakt door de gemeente Maastricht, de provincie Limburg en NCDO. Het comité dat Moedernacht organiseerde werd aangestuurd door COS Limburg en bestond uit afgevaardigden van de Academie Verloskunde Maastricht, Dialoogbus/Maecon, ZijActief Limburg, Stichting Kumi, Mondiaal Centrum Maastricht, verloskundigenpraktijk Grevenbicht-e.o., Stichting Ariana en de vereniging van geneeskundestudenten IFMSA.